Studia licencjackie i inżynierskie
STUDIA I STOPNIA

Etnologia (używa się także terminów „etnografia” i „antropologia kulturowa”) w ogólnym rozumieniu jest nauką zajmującą się opisem, historią i teorią kultury w różnych jej aspektach. W wymiarze opisowym dokumentuje lub rekonstruuje czasowe i przestrzenne zróżnicowanie kultur w skali globalnej i regionalnej. W wymiarze teorii dokonuje modelowego wyjaśniania lub interpretacji znaczeniowych kultury. Od innych nauk o kulturze odróżnia etnologię jej tradycyjny przedmiot badań: kultury plemienne, ludowe i nieelitarne, oraz metody badań i stanowisko poznawcze.

Zasadniczy kierunek badawczy cieszyńskiego ośrodka stanowi funkcjonowanie tradycji w społeczeństwie nowoczesnym (ze szczególnym uwzględnieniem Śląska i Środkowej Europy) oraz problematyka związana z pograniczem kulturowym i etnicznym. Rezultaty badań publikowane są w wydawnictwach krajowych i zagranicznych, także w wydawnictwie ciągłym Wydziału, zatytułowanym „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”.

Celem kształcenia na studiach stacjonarnych I stopnia jest zetknięcie się z podstawową wiedzą z zakresu kultury, historii myśli etnologicznej, etnologii Polski i Europy, etnologii Czech i Moraw, kultury społeczeństw pozaeuropejskich, sztuki ludowej i niezawodowej. Treści kształcenia obejmują również problemy antropologicznej interpretacji zjawisk społeczno-kulturowych i antropologii kultury współczesnej.
Zajęcia na studiach stacjonarnych I stopnia dzielą się na obowiązkowe i fakultatywne. Przedmioty obowiązkowe stanowią przedmioty ściśle kierunkowe oraz ogólnohumanistyczne, uzupełniające kanon wykształcenia zawodowego. Do przedmiotów tych należy m.in.: filozofia, lektorat języka obcego: angielskiego, francuskiego, rosyjskiego, na różnych poziomach według wyboru studenta. W ramach przedmiotu podstawy językoznawstwa slawistycznego studenci poznają język czeski i podstawy języka słowackiego. Przedmioty fakultatywne wybierane swobodnie przez studenta stanowią konieczne uzupełnienie.

W czasie studiów stacjonarnych I stopnia na kierunku etnologia studentów obowiązują praktyki:
                 - po I roku – udział w badaniach terenowych (obóz naukowy);
                 - po II roku – praktyka terenowa (obóz naukowy) oraz indywidualna praktyka muzealna.

Studenci mogą wyjeżdżać na okres jednego semestru – w ramach systemu MOST – do innych ośrodków etnologii w polskich uniwersytetach. Studia stacjonarne I stopnia kończą się licencjatem.
Studia stacjonarne II stopnia stanowią pogłębienie i poszerzenie wiedzy etnologicznej i antropologicznej oraz folklorystycznej. Wśród zagadnień znajdują się aspekty antropologiczne kultury (semiotyka kultury, antropologia etniczności, antropologia tożsamości, antropologia zabawy, kognitywistyka itp.), etnologia religii i kultura mniejszości narodowych i grup etnicznych. Studia obejmują też kształcenie w zakresie antropologii stosowanej (muzealnictwo, edukacja regionalna, edukacja wielokulturowa). Student uzyskuje pogłębiona wiedzę z zakresu problemów metodologicznych współczesnej antropologii kultury.
Zajęcia dzielą się na obowiązkowe i fakultatywne. Wśród przedmiotów obowiązkowych są zarówno zajęcia ściśle kierunkowe, jak i te o charakterze ogólnohumanistycznym, uzupełniające kanon wykształcenia zawodowego. Przedmioty fakultatywne, wybierane swobodnie przez studenta, stanowią konieczne uzupełnienie zdobywanej wiedzy. Po I roku studiów stacjonarnych II stopnia studenta obowiązuje praktyka dyplomowa (badania własne do pracy magisterskiej). Studia stacjonarne II stopnia kończą się magisterium.

Celem kształcenia na studiach niestacjonarnych I stopnia jest przygotowanie absolwenta do tego, by potrafił dostrzec i zrozumieć – nie tylko w pracy badawczej, ale także w praktyce – kulturowe podłoże każdej sytuacji społecznej. Umożliwia to szeroki zakres tematyki wykładów, które obejmują m.in. etnologię Polski i Europy, kulturę społeczeństw pozaeuropejskich (w tym szczególnie Bliskiego Wschodu i Afryki), antropologię miasta, antropologię wizualną, sztukę ludową, elementy etnolingwistyki, folklorystykę, folklor Polski i Europy, a także etnologię religii.

Na II i III roku studiów niestacjonarnych I stopnia prowadzone są zajęcia do wyboru. Przedmiotom kursowym towarzyszy lektorat języka angielskiego na różnych poziomach. (W przypadku zebrania grupy dwudziestoosobowej możliwa jest nauka języka francuskiego, niemieckiego bądź rosyjskiego).

W czasie studiów niestacjonarnych I stopnia na kierunku etnologia studentów obowiązują praktyki:
                 - po I roku – udział w badaniach terenowych (obóz naukowy);
                 - w trakcie II roku akademickiego – praktyka muzealna.
Studia niestacjonarne I stopnia kończą się licencjatem.

PERSPEKTYWY zawodowe

Absolwent studiów I stopnia posiada podstawową wiedzę z zakresu etnologii i uzupełniających przedmiotów ogólnohumanistycznych. Orientuje się w problematyce zjawisk kulturowych, funkcjonowania kultury oraz znaczenia kultury i historycznej zmienności form kulturowych w etnokulturowej różnorodności świata – od poziomu lokalnego i regionalnego do europejskiego i globalnego. Zna podstawowe pojęcia, idee i koncepcje z obszaru etnologii, antropologii kulturowej oraz nauk pokrewnych o kulturze i społeczeństwie. Jest przygotowany do podjęcia pracy w instytucjach kulturalnych, oświatowych oraz w instytucjach prowadzących badania opinii społecznej. Absolwent nabiera praw do podjęcia studiów stacjonarnych II stopnia.

Absolwent studiów II stopnia posiada zaawansowaną – w stosunku do studiów I stopnia – wiedzę ogólnohumanistyczną oraz wiedzę ogólną z zakresu nauk społecznych. Jest zaznajomiony z nurtami antropologicznej refleksji o człowieku i kulturze, zna i rozumie genezę, rozwój i mechanizmy funkcjonowania kultur (różnych społeczeństw i społeczności, w tym kultur mniejszości narodowych i grup etnicznych), rozumie zjawisko wielokulturowości, w tym zróżnicowania kultur na pograniczach etnicznych i procesów w nich zachodzących.
Absolwent ma przygotowanie do:

• pełnienia funkcji konsultanta w ośrodkach międzynarodowej wymiany kulturalnej, handlowej i gospodarczej,
• pracy w instytucjach sprawujących opiekę nad emigrantami i uchodźcami,
• pracy w placówkach upowszechniania kultury (muzeach, domach kultury i innych instytucjach samorządowych, organizacjach i stowarzyszeniach regionalnych),
• pracy instruktorskiej w kółkach zainteresowań, zespołach folklorystycznych oraz jako specjalisty w zakresie twórczości ludowej – w Cepelii, komisjach kultury itp.,
• pracy badawczej w terenie, w instytucjach naukowych, w szkolnictwie wyższym i w oświacie;
• pracy w odpowiednich jednostkach administracji oraz wszędzie tam, gdzie potrzebne jest wykształcenie humanistyczne, np. w ośrodkach masowego przekazu, wydawnictwach, centrach badania opinii publicznej, instytucjach turystycznych, reklamie i marketingu,
• realizowania w szkołach (po uprzednim uzyskaniu uprawnień pedagogicznych) ścieżki międzyprzedmiotowej „Dziedzictwo kulturowe w regionie – edukacja regionalna”.