Obrazy są wszędzie: w muzeum, w kinie i na ekranie telefonu. Studia nad wizualnością – Visual Studies na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie uczą, jak je analizować i opisywać. Kierunek łączy historię sztuki z medioznawstwem, kulturoznawstwem i filozofią, a do tego dokłada warsztaty filmowe, fotograficzne i pisarskie. To trzyletnie studia licencjackie dla osób, które lubią patrzeć uważnie — a na końcu możesz sprawdzić, czy taki sposób patrzenia na świat to coś dla Ciebie.
Studia nad wizualnością – Visual Studies prowadzi Instytut Sztuki i Designu UKEN w Krakowie. To studia pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim, stacjonarne, trwające sześć semestrów i prowadzone po polsku. Punktem wyjścia jest obraz, ale rozumiany bardzo szeroko: nie tylko jako obraz olejny w muzeum, lecz także kadr filmowy, plakat, reklama, komiks czy grafika w mediach społecznościowych.
Uczelnia opisuje kierunek jako uporządkowaną, interdyscyplinarną refleksję nad obrazem prowadzoną z czterech stron. Perspektywa estetyczna to historia sztuki, technologiczna to medioznawstwo, kulturoznawcza to kultura wizualna, a filozoficzna dotyczy warunków i metod interpretacji dzieła sztuki. Od tradycyjnej historii sztuki odróżnia go nacisk na to, że sposoby widzenia są uwarunkowane kulturowo, oraz poszerzenie pola zainteresowań o design, film, teatr, media cyfrowe i kulturę popularną.
W trzyletnim cyklu studenci przechodzą przez historię sztuki od starożytności po współczesność, z wyraźnym akcentem na sztukę XX i XXI wieku. Analizują dzieła z kanonu sztuki polskiej i europejskiej, ale zawsze w szerszym kontekście obrazów wzrokowych i dźwiękowych, które otaczają ludzi dzisiaj. Osobny blok zajęć dotyczy sztuki powojennej i kultury popularnej. Pojawiają się w nim między innymi:
Do tego dochodzą zajęcia z architektury XX wieku, urbanistyki, designu i sztuki w krajobrazie, czyli z projektowania przestrzeni i przedmiotów — zarówno artystycznych, jak i użytkowych.
Druga ważna część programu to teoria. Na zajęciach z teorii kultury wizualnej studenci zastanawiają się, czym ona w ogóle jest i jak badać praktyki wizualne, korzystając z metod historii sztuki, medioznawstwa, kulturoznawstwa, antropologii i filozofii. Kursy wprowadzające dają podstawy wiedzy o kulturze, filmie, teatrze i fotografii, w tym o fotografii w środowisku sieciowym.
Sporo miejsca zajmuje świat ekranów. W programie są historia mediów cyfrowych, kultura popularna, społeczne aspekty mediów, reklama w kulturze wizualnej i technologie medialne. Chodzi o to, by umieć przeanalizować obraz w przestrzeni publicznej, na ekranie i w wirtualnej rzeczywistości. Zajęcia z metod analizy i interpretacji wizualnych praktyk twórczych uczą z kolei, jak czytać sztukę — zarówno tradycyjnymi narzędziami historyka sztuki, jak i metodami badań nad wizualnością.
Kierunek nie kończy się na wykładach. Studenci uczą się posługiwać filmem i fotografią jako narzędziami badawczymi, a warsztaty prowadzą artyści związani z Instytutem Sztuki i Designu. Na warsztatach filmowych i fotograficznych poznają sprzęt rejestrujący, montaż, postprodukcję obrazu i dźwięku oraz fotografię cyfrową i analogową.
Zajęcia z technik artystycznych pokazują od środka rysunek, akwarelę, malarstwo olejne i grafikę warsztatową, a w programie są też wizyty w pracowniach ceramiki, szkła, papieru i fotografii analogowej. Warsztaty redakcji tekstów uczą pisania o sztuce zarówno naukowo, jak i dla szerokiej publiczności, a warsztaty twórczego myślenia ćwiczą kreatywność i wspólne rozwiązywanie problemów.
Odbiór sztuki zależy od instytucji, które ją pokazują, dlatego w programie jest blok o wystawiennictwie i instytucjach sztuki. Obejmuje on wystawiennictwo, ramy instytucjonalne sztuki współczesnej, tendencje w muzealnictwie oraz rynek sztuki. Uzupełniają go zajęcia z promocji i marketingu sztuki, psychologii komunikowania się i badań odbiorców sztuki. Absolwent ma też znać podstawy prawa własności intelektualnej i posługiwać się językiem obcym na poziomie B2. Kierunek ma własny regulamin studenckich praktyk zawodowych.
Według uczelni absolwent jest przygotowany do pracy w instytucjach kultury, w instytucjach handlu dziełami sztuki, w organizacjach pozarządowych i w mediach. Wśród możliwych ról wymieniane są:
Absolwent potrafi organizować wystawy i wydarzenia kulturalne, dokumentować wydarzenia artystyczne, przygotowywać prace pisemne, wystąpienia i projekty multimedialne. Może też kontynuować naukę na studiach drugiego stopnia lub podyplomowych. Kierunek jest adresowany do osób po maturze, które interesują się sztuką, filmem i kulturą popularną. Aktualne zasady kwalifikacji i opłaty warto sprawdzić w serwisie rekrutacyjnym uczelni, bo różnią się między naborami.
Studia nad wizualnością na UKEN to propozycja dla tych, którzy chcą rozumieć obrazy — od dawnych dzieł po komiks i reklamę — i umieć o nich pisać. Program łączy historię sztuki z teorią mediów i kultury, a praktykę zapewniają warsztaty filmowe, fotograficzne i redakcyjne. Absolwenci mogą szukać pracy w muzeach, galeriach, mediach i na rynku sztuki.

10 pytań · dwie minuty